Ngành nông nghiệp Việt Nam vượt qua một năm 2022 đầy khó khăn để đạt kết quả rất đáng tự hào, với kỷ lục kim ngạch xuất khẩu đạt trên 53 tỷ USD. Một lần nữa, vai trò “trụ đỡ” cho nền kinh tế càng khẳng định.
0:00 / 0:00
0:00

Đón Xuân Quý Mão 2023, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan chia sẻ rằng, nhận thức đúng vai trò của ngành nông nghiệp sẽ quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng trong các nghị quyết gần đây.

Thưa Bộ trưởng, trong năm 2022, chúng ta trải qua những thách thức toàn cầu, như các vấn đề về an ninh lương thực, lạm phát, sản xuất và xuất khẩu nông sản trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp vẫn ở mức cao, các nước nhập khẩu thắt chặt chi tiêu do lạm phát… Song, nông nghiệp Việt Nam vẫn tiếp tục khẳng định vị thế là “trụ đỡ” nền kinh tế. Bộ trưởng nói gì về giá trị của vị thế này?

Những kết quả đạt được của ngành nông nghiệp sau một năm đầy biến động tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế, tiềm năng của ngành đối với kinh tế đất nước và góp phần tham gia ổn định xã hội và sinh kế của người dân.

Một khi chúng ta nhận thức đúng về nông nghiệp sẽ vượt qua cái bẫy chỉ đánh giá mức độ đóng góp với những tỷ lệ phần trăm nhỏ trong cái bánh tăng trưởng GDP. Một khi nhận thức đúng sẽ quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng trong các nghị quyết gần đây.

Đó là, “nông nghiệp là trụ đỡ của nền kinh tế” khi rơi vào khủng hoảng.

Đó là, “nông nghiệp là lợi thế quốc gia”.

Đó là, “công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu”.

Thưa Bộ trưởng, vì sao trong bối cảnh khó khăn của nền kinh tế, khó khăn của thị trường trong và ngoài nước, nông nghiệp vẫn đạt kết quả ấn tượng, điển hình như kỷ lục kim ngạch xuất khẩu đạt trên 53 tỷ USD?

Những con số tăng trưởng và sự đóng góp của khu vực nông nghiệp trong tổng thể nền kinh tế đất nước cho thấy những nỗ lực chung của ngành nông nghiệp và sự tham gia của hàng chục triệu nông dân, sự mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp.

Nếu xem nông nghiệp là “trụ đỡ” thì trụ đỡ đó như kiềng 3 chân.

Một là, các bộ, ngành chuyên ngành với vai trò hoạch định chính sách, chiến lược, phát triển thị trường, định hướng quy hoạch, cầu nối tổ chức chuỗi ngành hàng.

Hai là, vai trò dẫn dắt thị trường của cộng đồng doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng.

Ba là, sự chủ động thích ứng của hàng chục triệu hộ nông dân trong hướng đến mục tiêu “giảm chi phí, tăng chất lượng”.

Ngành nông nghiệp xứng danh “trụ đỡ” ảnh 1

Bộ trưởng có thể lý giải cụ thể hơn các yếu tố tạo nên những thành công trên và để tiếp tục thành công?

Nền nông nghiệp đang vận hành trong một thế giới VUCA (bất định, biến động, phức tạp, mơ hồ - PV). Do vậy, những khó khăn, thách thức vẫn đang hiện hữu ở cả đầu vào và đầu ra ngành nông nghiệp.

Để đảm bảo ngành nông nghiệp tiếp tục xứng đáng với vai trò “trụ đỡ” và là “thước đo độ bền vững quốc gia” trong bối cảnh khủng hoảng lương thực, thực phẩm toàn cầu tác động đến việc làm và thu nhập của nông dân và người dân nông thôn, ngành nông nghiệp phải có tiếp cận khác, với 4 yêu cầu như sau:

Đó là tiếp tục đưa Nghị quyết 19-NQ/TW về “nông nghiệp, nông dân, nông thôn”, cùng với Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 lan tỏa sâu rộng, thực chất vào toàn xã hội.

Đó là mục tiêu chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp phải đo lường được, phải tạo hiệu ứng hành động của nông dân và cộng đồng doanh nghiệp nông nghiệp.

Đó là, thực thi vai trò kiến tạo không gian thị trường, chuẩn hoá quy trình sản xuất từng loại nông sản của các bộ chuyên ngành.

Đó là, nâng cao năng lực chủ động thích ứng và tinh thần hợp tác, liên kết giữa nông dân và cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng.

Đó là, vai trò tổ chức lại sản xuất từng ngành hàng ở cấp độ địa phương.

Ngành nông nghiệp xứng danh “trụ đỡ” ảnh 2

Thưa Bộ trưởng, sau một năm thành công rất đáng tự hào thì những vấn đề gì đang và sẽ đặt ra cho tương lai nông nghiệp Việt Nam?

Thế giới không ngừng thay đổi, thách thức lớn nhưng đồng thời cơ hội cũng nhiều, tuy nhiên, thường thì chúng ta chỉ nhìn vào những khó khăn và thách thức mà ít chú ý đến cơ hội. Vì vậy, cần phải thay đổi cách tiếp cận và đặc biệt là phải chủ động thay đổi.

Tôi thường tâm niệm rằng: “Ngoài kia gió đang thổi, chúng ta mượn sức gió để bay cao, vươn xa hay đứng lại để chấp nhận bị ngọn gió xô ngã”.

Trong quyển sách “Tương lai sau đại dịch COVID-19”, có một thông điệp: “Rồi thế giới sẽ tranh cãi nhau về ngành nào là thiết yếu, ngành nào không thiết yếu, thì có một ngành không cần tranh cãi, đó là nông nghiệp. Không có cái ăn, sẽ không có gì cả!”.

Như vậy, điều quan trọng không chỉ là định vị nông nghiệp là “lợi thế quốc gia” mà cần xem vai trò, vị trí của nông nghiệp trong tổng thể cấu trúc kinh - tế xã hội.

Muốn vậy, phải thực hiện giải pháp đầu tiên trong 9 giải pháp trong Nghị quyết 19-NQ/TW, đó là “Nâng cao năng lực người nông dân”.

Trong mọi chiến lược, kế hoạch hành động phải đặt đúng người nông dân là vào vị trí chủ thể, là trung tâm trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn.

Khi người nông dân được tri thức hoá, chuyên nghiệp hóa, năng suất lao động tăng lên, thu nhập tăng cao, nông sản sẽ tăng tính cạnh tranh trên thị trường, giá trị gia tăng ngành nông nghiệp sẽ đóng góp nhiều hơn nữa cho đất nước. Chúng tôi sẽ kiên trì hướng tới tri thức hóa nông dân, chuyên nghiệp hóa nghề nông.

Xin cảm ơn Bộ trưởng về những chia sẻ.

(Chuyên đề Kinh tế Việt Nam Xuân Quý Mão 2023)

Nguyễn Huyền
Theo AP Vững vàng phía trước